Kuna leśna (Martes martes)
Jak wygląda kuna leśna?
Wśród
kun rozróżnia się dwa gatunki: kunę leśną (tumak) i domową (kamionka — Martes
foina). Kuna leśna ma długi tułów, głowę dość dużą, okrągłą, pyszczek spiczasty,
uszy krótkie, okrągłe, oczy duże, nogi. krótkie. Ogon długi, puszysty. Kuna
leśna jest z wierzchu kasztanowo-brunatna, na szyi przy głowie i na podbrzuszu
tułowia jaśniejsza, żółtawa. Na podgardlu pomarańczowo kremowa plama
charakterystycznie półokrągła na piersiach. Łapy brązowe zakończone owłosionymi
opuszkami i pazurami. Futro ma włos podwójny, przy skórze gęsty brązowo-żółty i
przewodni ciemniejszy. Kita puszysta, z długim, ostrym, ciemniejszym włosem. W
całości futro lśniące, w zimie ciemniejsze niż w lecie. Kuna leśna ma długość
około 50 cm, ogon około 30 cm, wysokość około 20 cm i masę do 1,5 kg. Kuna
domowa (kamionka) ma futro podobne do leśnej i różni się tylko kolorem i
kształtem plamy na podgardlu. Kuna domowa ma długą plamę białą, na piersiach
rozwidloną, sięgającą aż na górną część nóg, jest mniejsza od
leśnej.
W jakich warunkach terenowych przebywa kuna?
Kuna
leśna żyje w lasach całego kraju, najchętniej w gęstych lasach mieszanych.
Trzyma się stale obranej przez siebie części lasu. Urządza legowisko w dziuplach
starych drzew, najchętniej dębów, w opuszczonych gniazdach lub zarośniętych
kamionkach.
Kuna domowa żyje na strychach domów i w zabudowaniach gospodarczych, wśród zwałów drzewa lub gałęzi albo też w kamionkach w pobliżu gospodarstw. Spotyka się ją także w lesie.
Czym żywi się kuna?
Kuna leśna żywi się głównie złowionymi drobnymi zwierzętami i ptactwem. Zjada również jaja ptasie, jagody i owoce leśne (szczególny jej przysmak to jagody jarzębiny). Tu-mak łapie zarówno myszy, jak i zające, króliki, a nawet małe sarniątka. Atakując stara się ofiarę zadławić albo przegryźć jej gardło lub arterie szyjne, często potem odgryza głowę. Ze szczególną zawziętością ściga wiewiórki. Padliny w zasadzie nie rusza.
Tumak w ciągu dnia przebywa w dziupli lub opuszczonym gnieździe (wiewiórek, jastrzębi, wron lub gołębi). Po zachodzie słońca, a czasem i wcześniej, wychodzi na żer. Zdarza się, że poluje także w ciągu dnia. Zmienia swój rejon polowania dość regularnie. Zwykle na opolowany już rejon wraca po 5—7 dniach, w zależności od swojego zwyczaju. Kamionka żywi się przeważnie drobiem, zarówno młodym, jak i starym, drobnym ptactwem i jajami, ale jej podstawowe jadło stanowią myszy i szczury; zjada także owoce.
Kiedy jest rozmnoża kun?
Kuna
żyje pojedynczo, tylko w okresie cieczki w lipcu - sierpniu łączy się w pary. W
czasie cieczki kuna wydaje głos podobny do miauczenia kota. Pomiot następuje u
kuny po 38 tygodniach od zapłodnienia, a więc w kwietniu lub maju. Ciąża kuny
jest przedłużona, gdyż do końca zimy (luty) płód właściwie nie podlega
rozwojowi, a potem dojrzewa bardzo szybko. Samica pomiata 2-5 młodych, które
przez około 4-5 tygodni są ślepe. Młode w lecie i jesieni żyją przy matce. Pełną
dojrzałość osiągają w drugim roku życia. Maksymalny wiek kuny około 10
lat.
Kiedy i jak poluje się na kuny?
Na kuny leśne wolno polować na jesieni i w zimie, a w ośrodkach hodowli zwierzyny oraz w obwodach z ostoją głuszca i cietrzewia przez cały rok. Poluje się głównie na białej stopie po tropie oraz w czasie przypadkowych spotkań, jak również na wab kniazienie zająca lub pisk myszy. Kuna zanim wejdzie do swojego dziennego gniazda, a więc dziupli lub ptasiego gniazda, wypróżnia się (oddaje odchody) i oddaje mocz. Jest to dla myśliwego widoczny znak, że gdzieś w pobliżu jest ukryta. Siedzącą w dziupli kunę można wypłoszyć uderzeniem w drzewo kijem lub toporkiem.
Jak odróżnić ślady kuny od innych śladów?
Ślad kuny tworzą dwa odciski łapek ułożone blisko siebie (podobnie jak znak “ ułożony poprzecznie do drogi) i odległe od następnych odcisków przeciętnie 50-100 cm, w zależności od szybkości biegu. Kuna porusza się skokami. Ślad kuny leśnej różni się od śladu kuny domowej tym, że w odcisku łapek kuny leśnej nie są widoczne odciski palców i pazurów, w szczególności na śniegu, gdyż łapki tej kuny są owłosione, podczas gdy w śladzie kuny domowej są widoczne ślady pazurów. Nie należy mylić śladów kuny ze śladami innych zwierząt, np. kota czy tchórza. Ślad kota jest podobny do sznurowania lisa, a ponadto odcisk łapy kota jest okrągły i nie ma odcisków pazurów. Ślad tchórza natomiast jest odciskiem czterech łap ułożonych w pobliżu siebie i z wyraźnymi śladami pazurów.